Dziś wstajemy rano i idziemy dalej zwiedzać Gibraltar. Z braku czasu dużo rzeczy nie zobaczymy.
Autobus do Malagi Mamy o 17:55, a i bagaże musimy odebrać z hotelu.
Grand Casemates Square (potocznie Casemates Square lub Casemates) - najważniejszy plac w mieście.
Plac Kazamatów otoczony licznymi knajpkami i sklepami, staje się wieczornym centrum życia towarzyskiego, gdzie przy ustawianych na nim stolikach zbierają się mieszkańcy. Wejść na plac można przez bramę o nazwie Landport, która w przeszłości była jedynym lądowym dostępem do otoczonego murami miasta.
Od Placu Kazamatów, na południe, rozciąga się główna arteria miasta - Main Street. Ta niemal kilometrowa ulica miała swoje korzenie już w XVI w, kiedy to była znana Hiszpanom jako Calle Real. Niestety, większość jej historycznej zabudowy została zniszczona przez siły hiszpańskie w trakcie Wielkiego Oblężenia. Dzisiaj wzdłuż ulicy usytuowane są kolorowe budynki, w których ulokowane są sklepy, puby i restauracje.
Wśród zabytków godnych uwagi przy Main Street, warto wymienić:
Cathedral of Saint Mary the Crowned (Katedra Najświętszej Maryi Panny Królowej) - katolicka świątynia pochodząca z drugiej połowy XV w. Budowla została poważnie zniszczona podczas Wielkiego Oblężenia, a podczas odbudowy częściowo zmieniono jej położenie. Wewnątrz katedry przechowywano trumnę generała Władysława Sikorskiego po jego tragicznej śmierci.
Cathedral of the Holy Trinity (Katedra Trójcy Świętej) - główna anglikańska świątynia na Gibraltarze. Choć powstała dopiero w 1838 r, jej fasada pięknie nawiązuje do mauretańskiego dziedzictwa regionu.
King’s Chapel - królewska kaplica, która w przeszłości była również częścią klasztoru Franciszkanów. Był to pierwszy kościół zbudowany na terenie Gibraltaru.
The Convent, Governors Residence. Budynek wzniesiony w 1531 r jako klasztor Zakonu Franciszkanów. Od 1728 r oficjalna rezydencja gubernatora. Niestety, nie jest dostępny dla zwiedzających.
Cmentarz Trafalgarski (Trafalgar Cemetery) - na końcu Main Street. Jest to miejsce spoczynku tych, którzy polegli w słynnej Bitwie o Trafalgar, która miała miejsce 21 października 1805 r. Sam cmentarz jednak został założony kilka lat wcześniej, co potwierdzają nagrobki datowane na 1798 r. Cmentarz jest zadbany, lecz znajduje się przy ruchliwej ulicy. Każdego roku, 21 października, na cmentarzu odbywają się uroczystości upamiętniające bitwę. Dzień ten jest znany jako Trafalgar Day. W trakcie ceremonii dowódca floty odczytuje fragment artykułu poświęconego bitwie, zamieszczonego w gazecie Gibraltar Chronicle.
Pomniki - American War Memorial i British War Memorial
Wielka Synagoga - Great Synagogue i Synagoga Flamandzka - Flemish Synagogue,
Ogród botaniczny Alameda (Nieopodal Main Street) Założony w 1816 r przez gubernatora George’a Dona, który chciał stworzyć miejsce wypoczynku dla żołnierzy.
W obrębie ogrodu botanicznego mieści się Alameda Wildlife Conservation Park - ogród zoologiczny, który stał się schronieniem dla dzikich zwierząt niezdolnych do powrotu na wolność. Wiele z nich zostało przejętych przez gibraltarską straż graniczną. Goście ogrodu mogą spotkać tu różnorodne gatunki, takie jak małpy (m.in lemury, makaki), żółwie, nietoperze, ptaki oraz jaszczurki. Wejście na teren ogrodu jest płatne.
Polecane atrakcje, których nie odwiedziliśmy.
Skała Gibraltarska (The Rock of Gibraltar) jest największą atrakcją Gibraltaru, która wznosi się na wysokość 426 m, Wewnątrz niej rozciąga się ponad 50 km tuneli, wydrążonych zarówno w celach wojskowych, jak i komunikacyjnych. Na terenie Skały utworzono rezerwat przyrody (Gibraltar Nature Reserve), który zajmuje niemal 40% powierzchni Gibraltaru. Do dolnej stacji kolejki linowej można dojechać autobusem spod granicy - trasę obsługuje linia 10.
Najlepiej pojawcie się na miejscu na otwarcie, kiedy tłum dopiero zaczyna się tworzyć.
Aby zwiedzić Skałę Gibraltarską i park narodowy, należy zakupić bilet wstępu do rezerwatu przyrody:
Nature Reserve Pass: Bilet upoważniający do zwiedzania rezerwatu, dostęp do wszystkich atrakcji, np. do Jaskini Świętego Michała. Bilet łączony: Obejmuje przejazd kolejką linową oraz wstęp do rezerwatu.
Dostęp do rezerwatu można uzyskać pieszo, kolejką linową lub autobusem.
Kolejka linowa pozostaje zamknięta na czas przebudowy.
Do czasu zakończenia renowacji kolejki dostępny jest jeden rodzaj biletu: Nature Reserve Pass - bilet kupowany w przypadku wejścia pieszego, który można nabyć w kasach znajdujących się przy wszystkich trzech wspomnianych wejściach. Cena biletu dla dorosłych wynosi 30 £, a dla dzieci 5-11 lat 22 £. Najmłodsi, poniżej 5. roku życia, mogą wejść za darmo
Cable Car Return & Nature Reserve lub Cable Car One Way & Nature Reserve - bilet łączony na kolejkę linową i do rezerwatu przyrody. Cena dla dorosłych przy przejeździe w dwie strony to 49 £, a dla dzieci 31 £.
Przy podróży w jedną stronę zapłacimy o 2,50 £ mniej.
Cable Car Return - dostępne są również nieco tańsze bilety wyłącznie na kolejkę linową, jednak w ich przypadku nie możemy ruszyć się poza okolicę stacji. Możemy popatrzeć z punktu widokowego na okolicę, zapewne zobaczymy małpki i możemy zajrzeć do kawiarni oraz do sklepiku. Koszt to 19 £ dla dorosłych i 9 £ dla dzieci.
Bilety można kupić w kasach biletowych na miejscu, w tym przy dolnej stscji kolejki linowej lub przy wejściu na Schody Śródziemnomorskie oraz przez internet
TutajDo dolnej stacji kolejki linowej można dojechać autobusem spod granicy - trasę obsługuje linia 10.
Opcja piesza: Wejście pieszo na skałę bezpłatnie jest możliwe, ale wymaga dobrej kondycji.
Skała Gibraltarska oferuje także kilka innych ciekawych atrakcji, takich jak:
Skywalk - punkt widokowy ze szklaną posadzką znajdujący się na wysokości 340 m nad poziomem morza i oferuje niesamowite widoki na Cieśninę Gibraltarski oraz wybrzeże Afryki.
Windsor Bridge - wiszący 72-metrowy most, zlokalizowany jest zaledwie kawałek na północ od środkowej stacji kolejki linowej. Przejście przez most, pod którym rozciąga się przepaść o wysokości niemal 50 m, jest emocjonującym doświadczeniem. Tunele Wielkiego Oblężenia (Great Siege Tunnels). Wewnątrz gibraltarskiej góry wydrążono kilkadziesiąt kilometrów tuneli oraz bastionów. Pierwsze z nich powstały w trakcie Wielkiego Oblężenia, trwającego od 1779 do 1783 r. Przeważające siły hiszpańskie atakowały zarówno od strony lądu, jak i morza, ale nie dały rady odbić tego małego skrawka lądu z rąk brytyjskich.
Te historyczne tunele są obecnie udostępnione do zwiedzania. Podczas wizyty zwiedzający mogą obejrzeć plansze informacyjne oraz inscenizacje, ukazujące różne sceny z życia codziennego żołnierzy z tamtego okresu. Odwiedzając bastiony, będziemy mogli również wyjrzeć na zewnątrz przez otwory dla armat. Tunele te robią wrażenie swoją długością. Początkowo zostały one wydrążone, aby umieścić armaty wewnątrz klifu, na wysokości formacji zwanej The Notch, znajdującej po wschodniej stronie góry. Co interesujące, prace te wykonano bez użycia zaawansowanych narzędzi – jedynie za pomocą prochu. Z czasem je jednak rozbudowano.
Na przejście całego kompleksu tuneli i pomieszczeń powinniśmy zarezerwować do 1h.
Jaskinia św. Michała (St Michael's Cave, około 1 km od stacji kolejki). Ta naturalna grota zachwyca wiszącymi stalaktytami oraz świetną akustyką. Ma też bogatą historię, ponieważ wykorzystywana była już w czasach antycznych. Podczas II wojny światowej w środku utworzono szpital polowy, a po wojnie jaskinię przekształcono w audytorium. W trakcie zwiedzania, w tle można usłyszeć muzykę, która dodaje miejscu magicznego klimatu. Oprócz głównej sali, zwiedzający mają również możliwość przejścia krótkimi tunelami. Wejście do głównej sali nie wymaga specjalnego wysiłku. W środku panuje dość wilgotna atmosfera, a powierzchnia może być śliska, dlatego warto zachować ostrożność. Jaskinia oddalona jest o niecały kilometr od górnej stacji kolejki linowej.
Zwiedzanie jaskini zajmie nam nie więcej niż 30 minut.
Dolna jaskinia św. MichałaW 1942 r saperzy, pracując w jaskini św. Michała, niespodziewanie natrafili na wejście do kolejnego poziomu jaskiń. W ich wnętrzu odkryto kilkanaście pomieszczeń i przejść, które powstały blisko 20 000 lat temu. Dolne jaskinie można odwiedzić podczas około 3-godzinnej, oddzielnie płatnej wycieczki z przewodnikiem. To miejsca niezmienione przez człowieka, dlatego odwiedzający powinni być w dobrej kondycji fizycznej.
O'Hara's Battery (Bateria O’Hary) - najwyższy punkt Gibraltaru (na wysokości 426 m),
Można stąd spojrzeć w stronę Afryki z nieco innej perspektywy.
Droga prowadząca na szczyt jest dość stroma. Ruszając spod górnej stacji kolejki, powinniśmy być w stanie dotrzeć na miejsce w ciągu maksymalnie 25 min. W pobliże baterii dostaniemy się także, wspinając się na Skałę Schodami Śródziemnomorskimi (Mediterranean Steps).
Zamek Maurów (Moorish Castle) i punkt widokowy na wieży. Z tej dawnej warowni do dziś przetrwała tylko jedna część - Wieża Hołdu (Tower of Homage). Po wejściu do jej wnętrza będziemy mieli okazję przejść przez kilka pięter i wspiąć się na jej szczyt, gdzie znajduje się punkt widokowy. Konstrukcja w obecnym kształcie powstała w 1333 r, kiedy to Arabowie odbili półwysep z rąk hiszpańskich i przebudowali starą wieżę. Od tamtej pory wieża przetrwała aż 10 oblężeń. Wieża wznosi się na wysokość 23 m i umiejscowiona jest 100 m.n.p.m.
"City Under Siege" (Miasto pod oblężeniem) Wystawa znajduje się w budynkach, które prawdopodobnie były pierwszymi konstrukcjami wzniesionymi przez Brytyjczyków na Gibraltarze. Chociaż wystawa i same budynki nie są zbyt imponujące, na miejscu można zobaczyć kilka scen przedstawiających codzienne życie żołnierzy. Szczególną uwagę warto zwrócić na rysunki ozdabiające ściany.
Tunele z okresu II wojny światowej (World War II Tunnels)
Drugi etap rozbudowy sieci tuneli na Gibraltarze przeprowadzono w trakcie II wojny światowej. Brytyjscy inżynierowie stworzyli wówczas złożony system bunkrów i przejść, mający zapewnić schronienie przed ewentualnym niemieckim atakiem. Te wojenne tunele są udostępnione do zwiedzania, ale tylko podczas około 40-min. wycieczki z przewodnikiem. Otwarte: Maj - wrzesień: 9:30-19:00, Październik - kwiecień: 9:00-18:00. Ceny wstępu wliczone w opłatę za rezerwat przyrody.
Inne kościoły na Gibraltarze to:
Sacred Heart Church, Saint Theresa's Church (blisko Skały Gibraltaeskiej). The Church of our lady of Sorrows, Gibraltar Methodist Church, St. Joseph's Parish Church
"Stutonowe działo" (100 Ton gun). (Położone niedaleko ogrodu) - ogromne działo osadzone na skale, a 300 m od działa znajduje się Parson's Lodge Battery - duże stanowiska artyleryjskie, zamknięte dla odwiedzających.
Muzeum Gibraltarskie (Gibraltar Museum, adres: 18-20 Bomb House Lane). Jest to najważniejsza instytucja kulturalna Gibraltaru. W muzeum można zgłębić historię tego wyjątkowego miejsca, od czasów antycznych aż po współczesność, oraz poznać geografię i przyrodę półwyspu.
Muzeum szczyci się wieloma unikatowymi eksponatami, w tym m.in. rekonstrukcją postaci neandertalskiej kobiety i dziecka, stworzoną na podstawie czaszek znalezionych w jaskiniach Skały Gibraltarskiej, oraz ośmiometrowym modelem Gibraltaru. W środku znajdują się też takie ciekawostki jak kareta czy egipska mumia.
Muzeum to powstało na terenie historycznych budynków z XIII i XIV w. W piwnicach pod placówką można zwiedzić arabskie łaźnie, które są uważane za jedne z najlepiej zachowanych na całym Półwyspie Iberyjskim. Po zdobyciu Gibraltaru przez Brytyjczyków, kompleks łaźni był wykorzystywany jako stajnie.
Na Gibraltarze tanio zjemy w barach szybkiej obsługi (McDonald's, Burger King), w lokalnych kafejkach (Morrisons Cafe, Europa Point Cafe, The Cornish Bakery, Malak Baguette) czy korzystając z indyjskich/marokańskich barów z jedzeniem na wynos (Mumtaz Indian Take-Away, Essaouira (marokańskie), Rock Noodles (azjatyckie). Szukaj też miejsc z quick bites lub barów sportowych np. Indian Take-Away, czy skorzystać z supermarketów (Morrisons).
Przydatny link.
Gibraltar Nature Reserve